Waarom je loopbaan niet
je passie hoeft te volgen

"Volg je passie" is misschien wel het meest gegeven loopbaanadvies van de afgelopen jaren. Het klinkt aanlokkelijk. Maar voor veel mensen werkt het averechts. Ze raken gefrustreerd omdat ze geen passie kunnen vinden, of ze volgen er wel een en lopen daarna alsnog vast.

Het probleem met passie als kompas

Passie is een gevoel, en gevoelens zijn wisselvallig. Wat je op dit moment intens bezighoudt, is over twee jaar misschien niet meer zo urgent. En wie zijn loopbaan op een gevoel baseert, merkt dat het gevoel niet altijd meewerkt.

Bovendien veronderstelt het advies dat je passie er al is, klaar om gevolgd te worden. Maar veel mensen hebben geen uitgesproken passie. Ze hebben interesses, nieuwsgierigheid, dingen die ze leuk of belangrijk vinden. Dat is heel normaal. Het zegt niets over hun vermogen om zinvol werk te doen.

Wat stabieler is dan passie

Kerntalenten zijn stabieler dan passie. Ze veranderen niet met de mode, niet met je humeur, niet met wat er om je heen wordt verwacht. Het zijn de manieren waarop jij van nature denkt, werkt en reageert, en ze zijn al aanwezig zolang je je kunt herinneren.

Werk dat aansluit bij je kerntalenten geeft energie, ook als het moeilijk is. Werk dat er niet bij aansluit kost energie, ook als het op papier interessant klinkt. Dat verschil merk je pas als je er echt in zit. Maar je kunt het leren herkennen voordat je de keuze maakt.

En als je werk je passie wordt?

Dat gebeurt soms, en het is mooi als het zo uitpakt. Maar het is een gevolg, geen voorwaarde. Mensen die goed worden in iets wat bij hun talenten past, en dat doen in een omgeving die bij hen past, ontwikkelen daar vaak een diepe betrokkenheid bij. Niet omdat ze er eerst gepassioneerd over waren, maar omdat het klopte.

Passie volgt dan vanzelf. Je hoeft er niet op te wachten om te beginnen.

Een andere vraag stellen

In mijn begeleiding begin ik vrijwel nooit met "wat is je passie?" Ik vraag liever: "Wat geeft jou energie, en in wat voor omgeving kom je het beste tot je recht?" Die vraag is minder romantisch, maar levert meer op. Ze sluit aan bij wie je werkelijk bent, in plaats van bij hoe je wilt dat je bent.

Niet om passie te vinden. Maar om werk te vinden dat echt bij je past.

Het gevaar van romantiseren

Passie als kompas heeft ook een keerzijde die minder besproken wordt: het idealiseren van werk. Als je werk je passie moet zijn, dan is elk minder leuk moment een teken dat je op de verkeerde plek zit. Maar elk werk heeft ook moeilijke kanten, saaie taken en tegenslagen. Dat hoort erbij.

Wie zijn lat legt bij "dit moet altijd aanvoelen als roeping", loopt het risico nooit ergens tevreden te zijn. Goed werk is niet altijd opwindend. Het is ook doorzetten als het minder leuk is. En dat is makkelijker als het werk aansluit bij je talenten, dan wanneer het alleen bij je passie aansluit.

Wat mensen verwachten versus wat werkt

Veel mensen verwachten dat de zoektocht naar goed werk begint met het vinden van de juiste richting, en dat die richting dan vanzelf duidelijk wordt. Maar het omgekeerde is vaker waar: richting ontstaat door te doen. Door dingen te proberen, te merken wat werkt en wat niet, en dat patroon serieus te nemen.

Wie wacht tot de passie zich aandient voor hij begint, wacht soms heel lang. Wie begint met wat bij hem past en dat goed doet, ontdekt onderweg meer over zichzelf dan elk zelfonderzoek op papier ooit zou kunnen geven.

Wat je wel kunt gebruiken als leidraad

Energie is een betrouwbaarder kompas dan passie. Welk werk geeft je meer energie dan het kost? Welke taken doe je zonder dat je op de klok kijkt? Welke gesprekken laten je achter met het gevoel dat je iets hebt bijgedragen?

Die vragen zijn concreter dan "wat is mijn passie?" en de antwoorden zijn eerlijker. Ze laten zien wat er al aanwezig is in jou, zonder dat je er iets bijzonders voor hoeft te voelen. En van dat startpunt is het veel makkelijker om een goede keuze te maken.