Hoe herken je je sterke kanten
als je er zelf blind voor bent?

Vraag mensen naar hun zwakke punten en de meeste hebben een antwoord klaar. Vraag naar hun sterke kanten en er valt een stilte. Dat is niet bescheidenheid. Het is een blinde vlek. En die blinde vlek heeft een reden.

Waarom je je eigen sterke kanten niet ziet

Sterke kanten voelen vanzelfsprekend. Als iets je moeiteloos afgaat, ga je ervan uit dat het voor iedereen zo werkt. Dat iedereen zo snel verbanden legt. Dat iedereen zo goed structuur aanbrengt in chaos. Dat iedereen anderen zo gemakkelijk op hun gemak stelt.

Maar dat is niet zo. Wat voor jou gewoon is, is voor een ander een vaardigheid die hij of zij nooit goed zal beheersen, hoe hard er ook aan gewerkt wordt. Juist omdat het jou moeiteloos afgaat, herken je het niet als bijzonder.

Dat maakt het lastig om je sterke kanten te benoemen bij een sollicitatiegesprek, in een functioneringsgesprek, of als iemand je vraagt wat jou onderscheidt. Je weet eerlijk gezegd niet wat je moet zeggen, niet omdat je weinig te bieden hebt, maar omdat je het zo vanzelfsprekend vindt dat je het niet als bijzonder ervaart.

Het verschil tussen bescheidenheid en een blinde vlek

Bescheidenheid is een keuze: je weet wat je kunt, maar je brengt het niet naar voren. Een blinde vlek is iets anders: je ziet werkelijk niet wat er is. Veel mensen denken dat ze bescheiden zijn, maar in werkelijkheid hebben ze een blinde vlek. Ze onderschatten zichzelf niet uit sociale beleefdheid, maar omdat ze oprecht denken dat er niets bijzonders is aan wat ze doen.

Dat onderscheid is de moeite waard om te kennen. Want wie bescheiden is, kan zijn kracht inzetten als het nodig is. Wie een blinde vlek heeft, doet dat niet: hij of zij mist de kracht terwijl ze er al is.

Let op wat anderen aan jou vragen

Een goede manier om je sterke kanten te ontdekken: kijk naar wat mensen aan jou vragen. Niet wat ze van je verwachten vanwege je functie, maar wat ze specifiek bij jou zoeken. Vragen collega's jou om een moeilijk gesprek te voeren? Om iets gestructureerd neer te zetten? Om een idee te beoordelen op haalbaarheid? Om uitleg te geven die anderen niet lukt?

Dat patroon vertelt iets. Mensen vragen dingen aan degenen van wie ze weten dat ze er goed in zijn. Ze doen dat vaak intuïtief, zonder het te benoemen. Jij hoeft het alleen op te merken. Houd een week eens bij waar collega's, vrienden of familieleden je om vragen. De patronen die dan zichtbaar worden, zijn aanwijzingen.

Let op wanneer je energie krijgt

Een sterke kant is niet alleen iets wat goed gaat. Het is iets wat goed gaat en je tegelijk energie geeft. Als je na een taak uitgeput bent, ook al ging het technisch gezien goed, dan is dat waarschijnlijk niet je sterke kant. Als je na een taak opgeladen bent, ook al was het zwaar, dan is de kans groot dat je iets deed wat aansluit bij wie je werkelijk bent.

Die twee indicatoren samen zijn de meest betrouwbare signalen. Ik vraag in gesprekken altijd naar beide, want mensen die alleen kijken naar wat goed gaat, missen de helft van het verhaal. Goed zijn in iets is niet hetzelfde als er energie van krijgen. Alleen de combinatie wijst echt op een sterke kant.

Wanneer sterke kanten onzichtbaar zijn door de omgeving

Soms zijn sterke kanten onzichtbaar omdat de omgeving er geen gebruik van maakt. Iemand met een groot talent voor verbinden werkt in een omgeving waar iedereen individueel werkt. Iemand die van nature strategisch denkt, zit in een rol die alleen uitvoering vraagt. Die mensen merken niet dat ze een sterke kant hebben, omdat die nooit zichtbaar wordt gemaakt.

Ik zie dit regelmatig in gesprekken: mensen die vastlopen in hun werk, die het gevoel hebben dat ze tekort schieten, maar die in werkelijkheid gewoon op de verkeerde plek zitten. Ze hebben kracht, maar de situatie vraagt er niet om. Als ze in een andere context hetzelfde doen, worden ze opeens gezien, en herkennen ze zichzelf ook.

Als je het gevoel hebt dat je werk je niet uitdaagt of dat je nooit echt je beste zelf laat zien, is dat soms niet een tekort aan kracht. Het is een mismatch tussen wie je bent en wat de omgeving vraagt.

Vraag het aan mensen die je goed kennen

Soms zie je pas wat je hebt als iemand het benoemt. Vraag eens aan drie mensen die je goed kennen, in werk of privé, wanneer ze jou op je best zien. Wat doe je dan? Welke situaties brengen het beste in jou naar boven?

De antwoorden zullen je vaak verrassen. Niet omdat ze nieuw zijn, maar omdat je ze zelf nooit zo hebt benoemd. Sommige mensen horen voor het eerst van iemand anders wat hun kracht is, en herkennen het meteen. Het was er altijd al. Ze hadden alleen de woorden er nog niet voor.

Die woorden zijn belangrijk. Wie zijn eigen kracht niet kan benoemen, kan er ook moeilijk op bouwen. Een sterke kant die je ziet maar niet kunt verwoorden, is minder bruikbaar dan een sterke kant die je kunt benoemen, uitleggen en inzetten.

Sterke kanten en loopbaankeuzes

Bij loopbaankeuzes spelen sterke kanten een centrale rol. Werk dat aansluit bij je sterke kanten geeft structureel meer energie dan werk waarvoor je altijd je best moet doen om iets te presteren wat anderen vanzelf gaat. Dat is niet luiheid. Dat is aansluiting.

Het probleem is dat veel mensen hun keuzes baseren op wat ze hebben geleerd of kunnen, niet op waar ze van nature goed in zijn. Een accountant die van nature sterk is in mensen verbinden maar zijn hele loopbaan cijfers verwerkt, doet het misschien goed, maar heeft al die tijd naast zijn eigenlijke kracht geleefd. Dat is zonde, maar het is ook te corrigeren.

In mijn trajecten is het benoemen van sterke kanten bijna altijd een van de eerste stappen. Niet als formaliteit, maar als basis. Wie weet wat hij of zij werkelijk meebrengt, kan daarvandaan veel beter nadenken over welk werk past, welke richting aansluit en waar energie vandaan komt.

Van herkennen naar bewust inzetten

Sterke kanten herkennen is een eerste stap. De tweede stap is leren om ze bewust in te zetten. Dat vraagt iets: de bereidheid om te vertrouwen op wat vanzelf gaat, ook als dat niet voelt als prestatie. Want dat is de valkuil: iets wat makkelijk gaat voelt niet als echte bijdrage. Je denkt dat het te weinig is, dat je meer moeite zou moeten doen, dat anderen het ook zo kunnen.

Maar dat is de blinde vlek die weer de kop opsteekt. Wie zijn kracht herkent én vertrouwt, werkt anders. Die neemt taken op die aansluiten bij wat hij goed kan. Die zoekt omgevingen op die ruimte geven aan wat er al is. En die bouwt een loopbaan op basis van wie hij werkelijk is, in plaats van op basis van wie hij meent te moeten zijn.

Een analyse als spiegel

Een CoreTalents-analyse kan helpen om dit proces te versnellen. Niet als vervanging van zelfreflectie, maar als spiegel. Het geeft taal aan iets wat je misschien altijd al wist maar niet goed kon benoemen. En die taal maakt het concreter, voor jezelf, maar ook voor anderen als je erover moet praten.

In mijn begeleiding gebruik ik de analyse altijd als startpunt van een gesprek, niet als eindpunt. Het profiel zegt iets, maar het gesprek erover zegt meer. Want pas als je het herkent in je eigen leven, in concrete situaties, concrete momenten en concrete keuzes, wordt het bruikbaar.