Hij weet al wat hij wil worden. Zij heeft haar studie al afgerond en werkt nu bij een mooi bedrijf. Die collega is al doorgegroeid naar een andere functie. We vergelijken onszelf voortdurend met anderen, en zelden in ons voordeel. Maar die vergelijking zegt nooit iets over de vraag die er echt toe doet.
Wat je ziet en wat je niet ziet
Als je iemand anders ziet die verder lijkt te zijn dan jij, zie je een momentopname. Je ziet niet hoe lang hij of zij over die stap heeft gedaan, wat het heeft gekost, of de richting uiteindelijk goed uitpakt. Je ziet een resultaat, niet het proces. En zeker niet of het resultaat voor die persoon echt zo goed voelt als het er van buiten uitziet.
Vergelijken is dus altijd appels met peren vergelijken, ook als het op het eerste gezicht niet zo lijkt.
De vergelijking stelt de verkeerde vraag
Achter elke vergelijking zit een impliciete vraag: "Ben ik goed genoeg?" of "Doe ik het goed?" Maar dat zijn niet de vragen die je verder helpen bij studie- of loopbaankeuzes. De vraag die er toe doet is: "Wat past bij mij?"
Wat voor die ander werkt, werkt voor jou misschien niet. Jouw talenten, jouw waarden, jouw manier van werken zijn anders dan die van iemand anders. Een keuze die voor hem of haar uitstekend is, kan voor jou volledig verkeerd zijn, ook als het er goed uitziet.
Wanneer vergelijken wel iets oplevert
Er is een vorm van vergelijken die nuttig is: kijken naar anderen als inspiratiebron, niet als maatstaf. Als je ziet dat iemand iets doet en je denkt "dat trekt me aan, ik wil begrijpen waarom", dan is dat een signaal. Niet dat je hetzelfde moet doen, maar dat er iets in jou reageert op wat je ziet. Dat is de moeite waard om verder te onderzoeken.
Dat is iets heel anders dan jezelf meten aan een ander en tekortschieten.
Je eigen vertrekpunt
De enige zinvolle vergelijking is die met jezelf: ben jij dichter bij wie je wilt zijn dan vorig jaar? Maak je keuzes die passen bij wie je bent? Kom je dichter bij werk dat je energie geeft?
Die vragen zijn moeilijker te beantwoorden dan een snel oordeel over hoe jij het doet ten opzichte van een ander. Maar ze leiden wél ergens naartoe. In mijn begeleiding begin ik dan ook altijd daar, niet bij de buitenwereld maar bij jou zelf.
Wil jij dichter bij je eigen antwoorden komen? In een gratis kennismakingsgesprek kijk ik samen met jou naar wat bij jou past, zonder te kijken naar wat anderen doen, en of persoonlijke begeleiding je daarbij helpt.
